wtorek, 15 września 2015

Witaminy. Ich rola w organizmie, źródła witamin w jedzeniu , skutki ich niedoboru.

Witaminy są to substancje niezbęde dla zachowania zdrowia oraz o prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Odgrywają one bardzo ważną rolę w życiu człowieka. W większości są dostarczane do organizmu poprzez pożywienie, jednak niektóre są też dostarczane np. przez promieniowanie słoneczne, które odziałowywuje na skóre, albo przez bakterie w przewodzie pokarmowym. Obecnie niedobory witamin uzupełnia się suplementami diety.



Witaminy nie stanowią jednorodnej grupy i każdy z nich ma odmienny skład chemiczny. Mimo, że nie są materiałem budulcowym oraz nie dostarczają energii, są konieczne dla zachowania zdrowego organizmu. Niedobory w diecie są przyczyną wielu chorób. Jednak nie tylko braki ale również nadmiar witamin może mieć swoje skutki, które odbijają się na zdrowiu.

Organizm potrzebuje witamin w niewielkich iościach, ale pełnią one bardzo ważną rolę w przemianie materii.  Nie polega to na dostarczeni energi ani stanowieniu budulca. Dzięki nim metabolizm może przebiegać normalnie.Organizm człowieka przypomina fabrykę, w której odbywa się produkcja energi i materiału budulcowego. Rolę kontrolerów przejmują enzymy a ich pomocnikami są witaminy. Ich podstawowa rola to wspomaganie enzymów. Są również przenośnikami elektronów, atomów podczas reakcji biochemicznych. Zachowują się jak łącznicy, którzy przenoszą ważne elementy z  jednej taśmy montażowej na drugą.

Witaminy i wpływ na funkcjonowanie organizmu:

     Witamina A :
  • wzrost i ogólny rozwój organizmu,
  • tworzenie kości,
  • produkcja hormonów,
  • widzenie (także nocne),
  • prawidłowy rozwój i funkcjonowanie skóry,
  • ochrona przed nowotworami i chorobami serca (przeciwutleniacz).
Witamina D :
  • przemiany wapnia i fosforanów
  • Właściwa mineralizacja kości
Witamina E :
  • zapobieganie uszkodzeniu błon komórkowych przez procesy utleniania,tzw. przeciwutleniacz ,
  • Ochrona przed rozwojem miażdżycy - hamuje utlenianie frakcji LDL cholesterolu (tzw. zły cholesterol).
Witamina K :
  • Regulacja procesów krzepnięcia krwi i zapobieganie krwawieniom.
  • utrzymywanie prawidłowej struktury kości i gojenie złamań.
Witamina B1 :
  • Przemiany metaboliczne glukozy we krwi w związki wysokoenergetyczne,
  • Funkcjonowanie włókien układu nerwowego, serca i mięśni,
  • Produkcja krwinek czerwonych.
Witamina B2 :
  • Produkcja związków wysokoenergetycznych,
  • Właściwe funkcjonowanie skóry i błon śluzowych
Witamina B5 :
  • Metabolizm tłuszczów, węglowodanów i białek,
  • Synteza hormonów sterydowych i innych związków chemicznych.
  • Prawidłowa budowa i funkcjonowanie skóry oraz włosów
  • Ochrona przed infekcjami.
Witamina B6 :
  • Synteza i regulacja ponad 60 białek w organizmie (głównie białka związane z prawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego)
  • Produkcja czerwonych i białych komórek krwi.
Witamia B12 :
  • Tworzenie czerwonych komórek krwi,
  • Tworzenie materiału genetycznego (synteza DNA i RNA),
  • Prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
Witamina C :
  • Zmniejszanie szkodliwego działania chemicznych procesów utleniających - tzw. przeciwutleniacz
  • Produkcja kolagenu i podstawowych białek w całym organizmie (kości, chrząstki, ścięgna, więzadła).
  • Zwiększanie wydajności układu odpornościowego.
  • Przyspieszanie gojenia ran.
Witamina H :
  • Synteza aminokwasów, białek i kwasów tłuszczowych.
  • Prawidłowa budowa i funkcjonowanie skóry oraz włosów,
  • wspomaganie funkcji tarczycy.

Najbogatsze źródła witamin w pożywieniu :


Witamina A : Ryby morskie, tran, wątroba wołowa, wątroba wieprzowa, węgorz, żółtko jaj, masło, oleje roślinne, szpinak, morele, sałata, jarmuż, dynia, groszek zielony, boćwina, szczaw, marchew.

Witamina D : Ryby morskie, tran, węgorz, śledź, szprot, makrela, łosoś, wątroba cielęca, wątroba wieprzowa, wątroba wołowa, wątroba barania, żółtko jaja, świeże jaja, masło, masło roślinne, sery żółte.

Witamina E : Soja, kiełki zbóż, oleje roślinne - słonecznikowy i sojowy, jaja świeże całe, żółtko jaja, kasze - jęczmienna i gryczana, zboża, orzechy, szparagi, tran, masło, masło roślinne, kapusta - czerwona i włoska, jarmuż, groszek zielony, brukselka, fasola biała, groch, płatki owsiane.

Witamina K : 
Lucerna, szpinak, kapusta, kalarepa, marchew, pomidory, groch, truskawki, ziemniaki, sery żółte, żółtka jaj kurzych, wątroba.

Witamina B1 : 
Drożdże, niełuskane ziarno pszenicy, płatki owsiane, mięso wieprzowe, wątroba wieprzowa, wątroba cielęca, jaja, ziemniaki, orzechy, groch, fasola, pieczywo pełnoziarniste.

Witamina B2 : 
Drożdże, wątroba cielęca, wątroba wieprzowa, mleko, płatki owsiane, całe ziarno pszenicy, szpinak, mięso wieprzowe, jaja, marchew, chleb biały, ser żółty, makrela.

Witamina B5 : 
Drożdże, wątroba wieprzowa, wątroba cielęca, jaja, niełuskane ziarno pszenicy, płatki owsiane, pełnoziarnisty chleb, mięso wieprzowe, mięso wołowe, chleb biały, mleko, ziemniaki, szpinak, marchew, kapusta.

Witamina B6 : 
Drożdże, niełuskane ziarno pszenicy, mięso wołowe, mięso wieprzowe, chleb biały, kapusta, płatki owsiane, mleko, marchew, ziemniaki, ryby.

Witamia B12 : 
Wątroba wołowa, wątroba wieprzowa, nerki wołowe, nerki wieprzowe, śledź, makrela, łosoś, pstrąg, mózg wieprzowy, ozór wołowy, flądra, dorsz, mózg cielęcy, wołowina, baranina, cielęcina, żółtko jaja kurzego, sery żółte.

Witamina C : 
Róża cukrowa, róża dzika, porzeczka czarna, porzeczka biała, porzeczka czerwona, agrest, grejpfrut, cytryna, pomarańcz, malina, truskawka, rabarbar, bób, kapusta, kalafior, szczypior, pory cebula, groszek zielony, ziemniaki, pomidory, rzepa, jarmuż, kapusta czerwona, kapusta włoska, chrzan, rzodkiewka, brukselka, brokuły.

Witamina H
: Ziarno pszenicy, jaja, mleko, kurczak, śledź, wieprzowina, wołowina, banany, winogrona, pomarańcze, kalafior, groch, szpinak, cebula, sałata, buraki, marchew, kapusta, drożdże, grzyby.
Skutki niedoboru i nadmiaru :
B1 

B2

B3

B5

B6

B12

C

D

E

K

A

Naturalne składniki i suplementy:

Większość witamin niezbędnych do utrzymania prawidłowych procesów metabolicznych w organizmie jest dostarczana żywnością. Naturalne witaminy są zdrowsze, mimo że mają identyczną budowę chemiczną co syntetyczne obecne w preparatch witaminowych. Dobrym przykładem tego jest witamina C w naturalnych produktach jest bardziej aktywna niż syntetyczna i lepiej się wchłania, ponieważ występuje w lepiej przyswajalnych połączeniach z cukrami.

Zgodnie z piramidą żywieniową zaleca się spożywanie pięć porcji warzyw i owoców dziennie. Jednakże w okresie jesienno-zimowym, ze względu na sezonowość owoców i warzyw, a tym samym małe ich spożycie stwierdza się niedobory witamin (zwłaszcza A i C). Dlatego zaleca się zażywanie, w tym okresie suplementów diety lub spożywanie żywności wzbogaconej w witaminy. Nie ma niebezpieczeństwa przedawkowania witamin przy spożyciu rozsądnych ilości zwykłych produktów spożywczych. Jednak korzystanie z żywności wzbogaconej, a zwłaszcza niekontrolowane spożycie suplementów diety stwarzają ryzyko przekroczenia bezpiecznego progu dla poszczególnych składników.

Dziękuje i zapraszam do obserwacji bloga. 
Pozdrawiam :)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz